Ήρωες της διπλανής πόρτας – Τα ελληνικά σχολεία καλωσορίζουν τα προσφυγόπουλα

Τα παιδιά των μεταναστών και των προσφύγων βρήκαν φέτος τη θέση τους στις σχολικές αίθουσες μέσα από μια πολύ πιο ομαλή και ανθρώπινη διαδικασία. Από την περσινή χρονιά, που σφραγίστηκε από τη μισαλλοδοξία, τα φετινά νέα είναι σίγουρα καλύτερα, όπως προέκυψε από τη συζήτησή μας με τη UNICEF που, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ανέλαβε την πρωτοβουλία να «τρέξει» μια καμπάνια υπέρ της ένταξης των παιδιών προσφύγων στα ελληνικά σχολεία (αλλά και να συνεργαστεί σε πρακτικό επίπεδο με το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων). Μιλήσαμε μαζί τους για την τωρινή πραγματικότητα στο σχολικό περιβάλλον και μετά γνωρίσαμε δύο αξιόλογους δασκάλους.

Επιμέλεια: Δήμητρα Τριανταφύλλου / dtriantafillou@neaselida.news

Εκπαίδευση για τα προσφυγόπουλα: μια περίπλοκη συνθήκη

Είναι αναμφίβολα η πιο τραγική ειρωνεία απ’ όλες όσες «αφορούν» στους πρόσφυγες: παρόλο που εξαρχής ένας βασικός λόγος για να εγκαταλείψουν τις χώρες τους είναι να προσφέρουν στα παιδιά τους σωστή εκπαίδευση, στην πράξη υπάρχουν σημαντικά εμπόδια για την εγγραφή των παιδιών τους στα σχολεία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της UNICEF, μερικά παιδιά έχουν χάσει έως και δυόμισι χρόνια σχολικής φοίτησης κατά τη διάρκεια των μετακινήσεών τους και μέχρι στιγμής λιγότερο από το ένα τρίτον των συνολικά 12.000 παιδιών προσφύγων και μεταναστών σχολικής ηλικίας έχει πρόσβαση στην επίσημη εκπαίδευση.

 

Επτά κορίτσια και δύο αγόρια πρόσφυγες κάθονται με τη δασκάλα τους σε κύκλο και συνομιλούν σε σχολική σκηνή στο 67o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης

 

Οι γλωσσικοί φραγμοί και η χωρητικότητα του συστήματος, το στρες και τα τραύματα που οδηγούν σε χαμηλή ικανότητα συγκέντρωσης και υψηλά ποσοστά εγκατάλειψης αλλά και η αντίσταση στην εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, καθώς πολλοί ελπίζουν να συνεχίσουν το ταξίδι τους σε άλλα μέρη της Ευρώπης, αποτελούν τους κύριους λόγους που τα παιδιά μένουν εκτός σχολείου. Και το πρόβλημα μπορεί να γίνει ακόμα πιο περίπλοκο, όπως και η εγγραφή στο σχολείο για τις οικογένειες που εξακολουθούν να μετακινούνται εντός της Ελλάδας ή λόγω του γεγονότος ότι πολλοί γονείς θεωρούν ότι είναι περαστικοί από τη χώρα μας, επομένως δεν ενδιαφέρονται να εγγράψουν τα παιδιά τους στα τοπικά σχολεία.

Την ίδια στιγμή, η πρόσβαση στα σχολεία είναι ιδιαίτερα περιορισμένη για παιδιά άνω των 15 ετών, καθώς το τρέχον πρόγραμμα εκπαίδευσης προσφύγων του υπουργείου Παιδείας στοχεύει μόνο σε παιδιά μέχρι αυτή την ηλικία.

Έξι κορίτσια πρόσφυγες κάθονται σε κύκλο και μιλούν μεταξύ τους σε μια σχολική σκηνή στο 67o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης

Η φετινή χρονιά: μια καλύτερη σχολική χρονιά

Από μια «σχολική σκηνή» στο 67ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης μέχρι το ρετρό κτίριο του 1930 στο 35ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών, στην καρδιά των Εξαρχείων, την πρώτη μέρα της φετινής σχολικής χρονιάς τα ελληνικά σχολεία καλωσόρισαν περισσότερα παιδιά πρόσφυγες και μετανάστες που

 

έχουν αποκλειστεί στην Ελλάδα από τον Απρίλιο του περασμένου έτους.

Δύο κορίτσια και ένα αγόρι πρόσφυγες κάθονται σε θρανίο σε σχολική αίθουσα του 67ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με τη δασκάλα τους 

 

Όπως είπε ο Laurent Chapuis, συντονιστής της ανταπόκρισης της UNICEF για το Προσφυγικό και Μεταναστευτικό στην Ελλάδα, «χωρίς εκπαίδευση μια γενιά παιδιών στην Ελλάδα θα χαθεί χωρίς τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να συμβάλει στη χώρα και την οικονομία αντιμετωπίζοντας μεγαλύτερο κίνδυνο αποκλεισμού. Φέρνοντας πίσω στο σχολείο τα παιδιά των οποίων η ζωή έχει σταματήσει, τα βοηθάμε να επικοινωνήσουν με τα Ελληνόπουλα και να κοινωνικοποιηθούν ώστε να ξαναχτίσουν το μέλλον τους. Δεν είναι μόνο ζωτικής σημασίας για την ψυχική υγεία και την ψυχοκοινωνική ευημερία των παιδιών μεταναστών και προσφύγων, αλλά επιπλέον θα ενεργοποιήσει εκ νέου την ανάπτυξή τους και θα φέρει πίσω την αίσθηση της σταθερότητας στις ταραγμένες ζωές τους».

Και οι ζωές των Ελληνόπουλων δίπλα τους; Εχει «μαλακώσει» η περσινή εκρηκτική κατάσταση; Βρίσκει η κοινωνία τον δρόμο προς την κανονικότητα σ’ αυτό τον τομέα; Σύμφωνα με τη Σοφία Τζιτζίκου, πρόεδρο της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής UNICEF, «η ένταξη των παιδιών προσφύγων και μεταναστών στα ελληνικά σχολεία έχει μόνο θετικές πλευρές, καθώς αφενός τα Ελληνόπουλα θα σπουδάζουν σ’ ένα πολυπολιτισμικό, ειρηνικό και ζεστό περιβάλλον, αφετέρου όλα τα παιδιά των προσφύγων ωφελούνται από την εφαρμογή του προγράμματος εμβολιασμού και εξετάσεων υγείας προτού πάνε στο σχολείο».

 

Ο Ρασίντ βάζει δύο μολύβια μπροστά στα μάτια του. Ο Ρασίντ είναι 11 ετών. Δίπλα του κάθεται ο Χάμζα, ο οποίος είναι 10 ετών. Απέναντι από τον Χάμζα είναι η Νουρ, ένα 11χρονο κορίτσι. Ολα τα παιδιά είναι από το Πακιστάν και βρίσκονται στο 35ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών

 

Οσο για τη φετινή συνεργασία ανάμεσα στη UNICEF κα την ελληνική κυβέρνηση, έχει πάρει κι άλλες μορφές: υποστήριξη της σχολικής μελέτης στο σπίτι, εκπαίδευση στην πρώιμη παιδική ηλικία και μη τυπικής εκπαίδευσης για παιδιά εκτός σχολείου ή γι’ αυτά που μετακινούνται για μετεγκατάσταση σε άλλες χώρες.

Μέχρι σήμερα το πρόγραμμα μη τυπικής εκπαίδευσης της UNICEF έχει ωφελήσει περίπου 5.000 παιδιά, με στόχο την προετοιμασία τους για την επίσημη εκπαίδευση.

 

ΔΥΟ ΑΙΣΙΟΔΟΞΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

Αχμαντ Ζιάντ, πρόσφυγας καθηγητής προσφύγων: «Τα πιο πολλά παιδιά έχουν όνειρα»

O Αχμαντ Ζιάντ είναι από το Πακιστάν. Βρίσκεται στην Ελλάδα σχεδόν έναν χρόνο και διδάσκει φαρσί στο εκπαιδευτικό κέντρο της ΕΛΙΞ, που σφύζει από ζωή. Νέοι άνθρωποι, παιδιά με απίστευτη πειθαρχία, γεμίζουν τις τάξεις όπου διεξάγονται τα μαθήματα των ελληνικών, των αγγλικών και της μητρικής γλώσσας τους.

«Ο λόγος που έγινα δάσκαλος ήταν ακριβώς η κατάσταση με τους πρόσφυγες, η κατάσταση που είδα πέρσι. Ετσι αποφάσισα, γιατί δούλευα ως μουσικός, να γίνω δάσκαλος». Τα παιδιά αντιμετωπίζουν με μεγάλη χαρά αυτά τα μαθήματα, σύμφωνα με τον Αχμαντ.

«Ηταν χαρούμενα, ίσως επειδή έπειτα από πολύ καιρό μπορούσαν να ξεκινήσουν πάλι τα φαρσί. Τους έμαθα ό,τι θεωρούσα ότι ήταν καλό για μένα και γι’ αυτά. Τα παιδιά γνωρίζουν ότι πρέπει να μάθουν και ελληνικά, είναι πολύ σημαντικό γι’ αυτά».

Στη συζήτηση μπαίνει μια είδηση που έκανε παγκοσμίως αίσθηση. Ενας νέος, που τώρα είναι 27 χρόνων, μέσα σε έξι χρόνια κατάφερε να τελειώσει την Ιατρική, σπουδάζοντας σε τέσσερα διαφορετικά πανεπιστήμια. Και όταν τον ρώτησαν «πώς νιώθεις», απάντησε ότι «πάντα ήθελα να γίνω γιατρός και όταν θέλεις κάτι πολύ μπορείς να το καταφέρεις».

Ο Αχμαντ, με αφορμή την αισιόδοξη αυτή ιστορία, αναφέρεται στα όνειρα που έχουν οι μαθητές του: «Τα πιο πολλά απ’ αυτά κάνουν όνειρα, εξακολουθούν να κάνουν ή ακόμα αρχίζουν τώρα να κάνουν, γιατί το παρελθόν τους δεν ήταν καθόλου καλό, γιατί δεν είχαν καθόλου καλή εκπαίδευση πριν. Ετσι τώρα στην Ευρώπη, ειδικά στην Ελλάδα, ξεκινάνε από εδώ. Μπορούν να βρουν μια ελπίδα, μπορούν να κάνουν όνειρα για το μέλλον τους». Συμφωνούμε ότι η εκπαίδευση είναι ελπίδα. Χτυπάει «κουδούνι». Προτού μπει στην τάξη, μας δείχνει τα παιδιά που βρίσκονται ήδη στην αίθουσα και τον περιμένουν. «Είναι ενθουσιασμένα. Κι αυτό είναι κάτι που με κάνει και μένα πολύ χαρούμενο. Γιατί μάλλον νιώθουν ασφαλή σ’ αυτό το μέρος και νιώθουν ότι αυτή η εκπαίδευση είναι καλή γι’ αυτά, ίσως και για το μέλλον τους».

Νασίμα, δασκάλα πρόσφυγας: «Το να είσαι δασκάλα σημαίνει ότι είσαι και μάνα τους»

Η Νασίμα διδάσκει αραβικά και προσφέρει υποστήριξη ως διερμηνέας στις τάξεις εκμάθησης ελληνικών για παιδιά πρόσφυγες. Είναι χαμογελαστή και οι μαθητές της την αγκαλιάζουν προτού μπουν στην αίθουσα. Θεωρεί ότι ο ρόλος του δασκάλου είναι πολύ σοβαρός, ότι έχει μια αίσθηση χρέους, γιατί -εκτός από τη μάθηση αυτή καθαυτή- διαμορφώνει και χαρακτήρες.

«Είναι πολύ ωραίο συναίσθημα να είσαι δασκάλα, νιώθω ότι κάνω κάτι ωραίο. Οτι όλη μου τη ζωή βοηθάω τους πρόσφυγες και ότι η ευτυχία των παιδιών είναι και δικιά μου ευτυχία. Ο όρος “δασκάλα” είναι μεγάλη υποχρέωση. Πρέπει να είσαι όχι μόνο δασκάλα, αλλά και μητέρα για τα παιδιά. Ο ρόλος μου είναι να τα διδάξω ότι δεν είναι διαφορετικά μεταξύ τους. Ειδικά εδώ με τα παιδιά που είναι πρόσφυγες, δεν θέλω να νιώσουν ότι είναι διαφορετικά».

Την πρώτη φορά που δίδαξε είχε αγωνία, αλλά και ένα αίσθημα… γιορτής. «Η μεγάλη ευτυχία για εμένα είναι όταν ένα παιδί στην αρχή δεν ξέρει να γράφει, να προφέρει, να συλλαβίζει, αλλά μετά αρχίζει σιγά σιγά μόνο του να μαθαίνει γράμματα, να συλλαβίζει και να διαβάζει μια πρόταση».

Κάποιοι μαθητές έρχονται και την παρακαλούνε να παίξει μαζί τους. Κάποιοι γονείς ρωτούν για την πρόοδο των παιδιών τους. Σε λίγο το μάθημα αρχίζει. Η Νασίμα προτού μπει στην τάξη, δίνει το δικό της μήνυμα. «Να διαβάζουν, να διαβάζουν, να διαβάζουν και να μαθαίνουν ελληνικά για να μπορούν να είναι ελεύθερα να επικοινωνούν με όλους».

 

Ο Εχσάν είναι όρθιος στο θρανίο του και ζωγραφίζει. Είναι 5 ετών και κατάγεται από το Αφγανιστάν. Ο Γιασίν, 8 ετών από την Αίγυπτο, και η Φάρα, 13 ετών από τη Συρία, ζωγραφίζουν ο ένας απέναντι από τον άλλο στο θρανίο τους. Η Νουρ κάθεται δίπλα στον Μπιλάλ και ο Χάμζα δίπλα στον Ρασίντ. Η Νουρ είναι 11 ετών και ο Μπιλάλ 7. Ο Χάμζα είναι 10 ετών και ο Ρασίντ 11. Είναι όλοι τους από το Πακιστάν. Ο Τζεμάλ είναι 9 ετών από το Ιράκ. Τα παιδιά βρίσκονται στο 35ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ & ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
Παιδιά στην επίσημη εκπαίδευση (μέχρι τον Ιούνιο του 2017):
– Συνολικά 12.000 παιδιά σχολικής ηλικίας (ηλικίας 617 ετών)
– Περίπου 3.500 παιδιά ηλικίας από 6 έως 17 ετών φοίτησαν στην επίσημη εκπαίδευση κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2016-2017 (29% του συνόλου των 12.000)
– Τα παιδιά των προσφύγων και των μεταναστών έχουν χάσει κατά μέσο όρο 2,5 έτη σχολικής φοίτησης, εξαιτίας των συγκρούσεων, της βίας και του εκτοπισμού

 

Ο Ματζίντ δείχνει τα ζωγραφισμένα χέρια του σε μια σχολική αίθουσα του 35ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών. Ο Ματζίντ είναι 4 ετών από το Αφγανιστάν

Ασυνόδευτα και χωρισμένα από τις οικογένειές τους παιδιά σε εγκαταστάσεις υποδοχής (βάσει αξιολόγησης από το γραφείο του Συνηγόρου για τα Δικαιώματα του Παιδιού με την υποστήριξη της UNICEF και του Δικτύου για τα Παιδιά σε Κίνηση, Μάιος 2017):
1.180 παιδιά αξιολογήθηκαν σε 54 εγκαταστάσεις υποδοχής σε όλη την Ελλάδα
– Το 44% των ασυνόδευτων και χωρισμένων παιδιών που φιλοξενούνται σε τέτοιες εγκαταστάσεις παρακολουθούσε σχολική – επίσημη εκπαίδευση και το 56% ήταν εκτός σχολείου. Τα ποσοστά εγγραφής ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ ηλικιακών ομάδων και εθνικοτήτων.

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ http://neaselida.news/new-age/ta-ellinika-scholia-kalosorizoun-ta-prosfygopoula/)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *